Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Төрағасы, Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы Астана қаласындағы Республикалық бас мешітте қасиетті Рамазан айының алғашқы тарауық намазына қатысып, жамағатқа уағыз айтты.

«Қадірменді жамағат! Бүгін мінекей қасиетті Рамазан айымен қауышып, Алла қаласа ең алғашқы тарауық намазымызды оқығалы тұрмыз. Ертең Алла қаласа Рамазанның алғашқы күнінің оразасын тұтамыз. Алла Тағала қасиетті Құранның «Бақара» сүресі, 185-аятында: «Рамазан айы сондай бір ай, ол айда адам баласына тура жол және (ақ пен қараны) айыратын дәлел түрінде Құран түсірілді. Сендерден кім рамазан айында болса, ораза ұстасын», – деп айтқан.

Осы аят қасиетті Рамазанда Құран түскеніне және де Рамазан айында ораза тұту парыз екеніне дәлел. Өйткені Алла Тағала: «Сендерден кім рамазан айында болса, ораза ұстасын», – деп айтты.

Рамазан сөзі «әр-Рамдә-у» сөзінен шығады. Бұл сөз өте ыстықтан күйдірілген тасқа қатысты қолданылады. Рамазанның бұлай деп аталуының негізгі екі себебі бар:

Бірінші: Бұл атау адамдардың тастар қатты қызатын ыстық кезде ораза ұстауын сипаттайды.

Екінші: Рамазанда ораза ұстау арқылы адамдардың күнәсі күйдіріліп, жоқ болып, кешірілетінін сипаттайды. Ыбырай Алтынсарин бабамыз «Мұсылманшылықтың тұтқасы» атты еңбегінде: «Әр жыл рамазан айында отыз күн руза тұту парыз. Рамазан деген сөз «күйдірген» деген мағынада. Яғни рамазан айында руза ұстағандардың күнәсі күйдіріледі», – деген» деді Бас мүфти.

Сондай-ақ ҚМДБ Төрағасы жамағатқа тарауық намазын өткізетін қариларды таныстырып, игі ниетін жеткізді және еліміздің игілігі үшін арнайы дұға жасады.

Қостанай өңірлік коммуникациялар қызметі орталығында айлардың сұлтаны қасиетті Рамазан айының қарсаңында брифинг болып өтті. Оған ҚМДБ-ның өңірдегі өкіл имамы Бектұрсын қажы Уәлиев, облыстық “Аймағанбет қажы Спанұлы” мешітінің найб имамы Азамат Мурзаканов, облыстық дін істері жөніндегі басқармасының бөлім бастығы Сапарғали Әбдиев және буқаралық ақпарат құралдарының журналистері қатысты.

Жүздесу қос тілде жүргізілді. Алдымен белгілі дін қайраткері Бектұрсын Торғайбайұлы сөз алып, Рамазаның қадыр-қасиеті, ұстанатын шарттары жайлы жан-жақты әңгімеледі.

Соңдай-ақ найб имам Азамат Серікбайұлы орыс тілінде Оразаға байланысты ой-пікірлерімен бөлісті. Брифингке қатысушылыр тарапынан койылған сұрақтарға жауап берілді.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі.

Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қазақ елін күллі мұсылман қауымының сағына күтетін мерекесі Рамазан айымен құттықтады. Мемлекет басшысының құттықтауы Ақорданың ресми сайтында жарияланды.

«Құрметті отандастар! Сіздерді күллі мұсылман қауымы үшін қасиетті Рамазан айының басталуымен шын жүректен құттықтаймын!

Бұл – дүние жүзіндегі миллиардтаған жанды рухани тазаруға, жақынына жанашыр әрі қамқор болуға үндейтін мезгіл.

Ораза азаматтарды шыдамдылық пен төзімділікке шақырып, халқымыздың бойына қарапайымдылық, жауапкершілік және адалдық сынды асыл қасиеттерді сіңіреді.

Оразаның рухани құндылықтарын қазір әлемде болып жатқан күрделі ахуалды ескере отырып, кемел санамен қабылдау, оның түпкі мағынасын дұрыс түсіну – үлкен имандылықтың белгісі.

Бүгінде Қазақстан ауқымды өзгерістердің, түбегейлі жаңғырудың тарихи кезеңіне қадам басты. Жаңа халықтық Конституцияның жобасы республикалық референдумға шығарылды. Бұл өрлеу және әділеттілік даңғылына түскен мемлекетіміздің даму бағытын айқындайтын Негізгі Заң болмақ. Бас құжат мыңдаған жыл тарихы бар мемлекеттілігімізді одан әрі нығайтуға, еліміздегі саяси, азаматтық, экономикалық институттардың тиімділігін арттыруға және адам құқықтарын қорғау жүйесін жетілдіріп, күшейтуге жол ашады.

Біз дәстүрлі рухани-мәдени құндылықтарымызды қастерлей отырып, Құқық пен Заң үстемдігі, Тәртіп пен Тазалық, Әділдік пен Отаншылдық сияқты мызғымас қағидаттарды терең түсінетін әрі мүлтіксіз сақтайтын ұлттың жаңа болмысын қалыптастырып жатырмыз. Мұның бәрі қасиетті Рамазан айының мәңгілік ұлағатымен толық үндеседі.

Білімге, тазалыққа және жақсылыққа бастайтын өркениетті қоғамда Рамазан айы жаңа рухани мәнге ие болып, барша жұртқа шапағатын тигізетіні сөзсіз.

Қасиетті Рамазан құтты болсын, мұсылман жамағаты!» делінген Президент құттықтауында.

Рамазан – мұсылман жүрегін жаңартатын, ар-ұжданды оятатын қасиетті ай. Бұл айда адам тек аштық пен шөлге сабыр етіп қана қоймай, ішкі дүниесіне үңіледі, өз-өзіне есеп береді. Рамазан – адамның арын тазалап, адалдығын күшейтетін рухани мектеп.

Ар – адамның ішкі таразысы. Ол жақсылық пен жамандықтың аражігін ажырататын өлшем. Ал, адалдық – сол ардың іс жүзіндегі көрінісі. Егер ар таза болса, сөз де, іс те адал болады. Рамазан айы осы екі құндылықты жаңғыртып, жүрекке қайта оралтады.

Ораза – жария емес, жасырын ғибадат. Адамды ешкім бақылап тұрмаса да, ол тамақтан тыйылады. Бұл – Аллаға деген нағыз шынайы сенім мен адалдықтың белгісі. Жалғыз қалған сәтте де тәртіпті бұзбау – ардың тірі екенінің дәлелі. Сондықтан Рамазан – шынайылықтың айы. Қасиетті Құранда: لَعَلَّكُمْ تَتَّقُون «…бәлкім, тақуалыққа жетерсіңдер» (Бақара, 183-аят) деп айтылған. Тақуалық – арды сақтау, адалдықты ұстану. Рамазан адамды өтіріктен, өсектен, екіжүзділіктен, зұлымдықтан алыстатып, әділдік пен мейірімге жақындатады. Тіліне ие болған жан – арын қорғайды, нәпсісін жеңген – адалдығын нығайтады. «Әдептің басы – тілді бағу» демекші, сөз әдебіне мән беру мұсылманның басты сипатының бірі. Шәкәрімқажы: «Сөзіңді түзе – әдетіңе айналады, әдетің – мінезіңе айналады. Мінезің – сенің тағдырың», – деген сөзінде де үлкен мән-мағына бар.

Рамазанда жасалған әрбір игі іс – ардың тазалығын көрсетеді. Кешірімді болу, садақа беру, ата-анаға құрмет, мұқтаж жандарға қамқорлық – бәрі де адал жүректің жемісі. Рамазан – бір айлық құлшылық қана емес, жыл бойы жалғасатын көркем мінез тәрбиесінің бастауы. Егер Рамазаннан кейін де адам өтіріктен тыйылып, әділдікті ту етсе, адал еңбекті қадірлесе – онда бұл ай өз жемісін бергені.

Рамазан – адалдық айнасы болса, ораза – адамның шынайылығын, ішкі тазалығын сынайтын құлшылық. Адалдық – кәміл иманның жемісі. Рамазан айы адамды адал еңбекке, таза табысқа, әділ қарым-қатынасқа үндейді.

عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «طَلَبُ كَسْبِ الْحَلاَلِ فَرِيضَةٌ بَعْدَ الْفَرِيضَةِ». رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ.

Абдулла ибн Масғұдтан (р.ғ) жеткен риуаятта Алланың Елшісі (с.ғ.с): «Адал жолмен кәсіп іздену парыздан кейінгі парыз», – деген.

Еңбек – адам өмірінің тірегі, еңбекті – тек нәпақа табу емес, адамның арын сақтап, қоғамға пайдасын тигізетін іс деп түсінуімз керек.

Хәкім Абай атамыз: «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей» деп, адал еңбектің адамды ешкімге тәуелсіз ететінін айтады. Тіленбей өмір сүру – адамның намысы мен абыройын қорғайды.

Маңдай термен келген рыздықтың берекесі бар. Сонымен қатар, ойшыл: «Тамағы тоқтық, жұмысы жоқтық – аздырар адам баласын» деп ескертеді. Бос жүрген адам нәпсінің жетегінде кетеді, жалқаулыққа, пайдасыз іске бейім болады. Еңбек – нәпсіні тәрбиелейтін құрал. «....Сен де бір кірпіш дүниеге, Кетігін тап та, бар қалан» - деген өсиеті де әрқайсымызға бағытталған. Әркім қоғамда өз орнын тауып, адал еңбегімен елге қызмет етуі керек.

Рамазан оразасы – адал ғұмыр кешудің, рухани жаңғырудың және кемелдікке ұмтылудың сара жолы. Бұл ай – жүректі жұмсартып, сананы сергітіп, адамды өз болмысымен табыстыратын ерекше мүмкіндік. Рамазанның тағылымын өмірімізге серік етсек, ғұмырымыз да мәнді, амалдарымыз да берекелі болмақ. Кемелдік – тек біліммен немесе байлықпен өлшенбейді. Шынайы кемелдік – мінездің көркемдігі, ниеттің тазалығы, амалдың адалдығы. Рамазан осы үш негізді бекемдей түседі. Кемелдік – мінсіз болу емес, өз қателігін түсініп, түзелуге талпыну, әр күн сайын жақсырақ болуға ұмтылу. Рамазан – осы талпыныстың ең көркем көрінісі.

Ораза – нәпсіні тәрбиелеудің үлкен мектебі. Күнделікті өмірде байқалмайтын әлсіздіктер осы айда айқын көрінеді. Ашыққанда ашуға берілмеу, шөлдегенде сабыр сақтау, ренжігенде кешірім жасау – рухани кемелдікке бастар қадамдар. Рамазан – нәпсіні тәрбиелеп, жүрек пен тілді тазартады. Егер адам ораза ұстап жүріп, боқтап-сөгіп, ғайбат айтып, өтірік сөйлесе, онда оразаның рухани жемісі азаяды.

Алла Тағала қасиетті Құранда:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلا سَدِيدًا «Уа, иман келтіргендер! Алладан қорқыңдар және түзу сөз сөйлеңдер», – деген (Ахзаб сүресі, 70-аят). Тілі таза адамның оразасы да көркем болады. Ауыз бекіткен адамның ойында «Осы ісім оразамды бұзбай ма?» деген сұрақ тұрады. Тіпті ораза ұстаған кісі біреуді ренжітіп алудан сақтанып, сауаптан құр калмауға үнемі көңіл бөледі. Ардақты Пайғамбарымыз (с.ғ.с):

مَن لَم يَدَعْ قَوْلَ الزُّورِ والعمَلَ بهِ، فليسَ للهِ حاجةٌ في أنْ يَدَعَ طعامَهُ وشرابَهُ

«Кімде - кім ораза болып жаман сөзден және оған амал етуден тиылмаса Алла оның тамақтан және судан тиылғанын қажет етпейді»-деген.

Рамазан – жеке адамның ғана емес, тұтас қоғамның рухани жаңғыруына ықпал ететін берекелі ай.

Бұл айда әр мұсылман өзін түзетуге, жүрегін тазартуға, мінезін көркемдеуге ұмтылады. Ал, адам түзелсе – қоғам да түзеледі. Сондықтан Рамазан – адал қоғам қалыптастырудың берекелі мүмкіндігі. Алла тағала Құранда:

إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

«Расында, Алла әділдікті, ихсанды және туған-туысқа қол ұшын беріп қарайласуды бұйырады. Сонымен қатар арсыздықтан, жамандық атаулыдан және зұлымдықтан мүлдем тыяды. Ойланып-толғансын, ғибрат алсын деп Алла Тағала сендерге осылайша насихат айтып, жол сілтейді», – делінген (Нахл сүресі, 90-аят).

Ораза ұстаған жан, үнемі Алланың бақылауында екенін сезінеді. Ішкі бақылау күшейген сайын сыртқы тәртіп те орнығады. Заңнан бұрын ардан ұялу – адал қоғамның негізі. Жауапкершілікті сезінген қоғам мүшесі әрқандай жамандық атаулыдан тыйыла бастайды. Ал, мұндай адам қоғамға зиян емес, пайда әкеледі. Адал еңбек, әділ сауда, таза қарым-қатынас – бәрі-бәрі осы «ораза» атты құлшылық тәрбиесімен нығая түседі. Әрине, адал қоғам бір күнде құрылмайды. Бірақ, Рамазан – соған бастар кемелдік жолы. Егер әр адам осы айда үйренген адалдықты, көркем мінезді өмірлік қағидасына айналдырса, қоғам да мейірімді де берекелі болмақ.

Жаратушы Раббымыз баршамызды қасиетті айдың берекесіне бөлеп, оразамызды қабыл етіп, игі амалдарымызды сауаптан жазсын. Рухани кемелдікке жеткізіп, шынайы адалдыққа жетелесін. Әмин!

Бектұрсын Торғайбайұлы Қостанай облысының Бас имамы

Ақпан айының 19 күні оразаның алғашқы күні;

Наурыздың 16-17-не қараған түн «Қадір түні»;

Пітір садақа жан басына 735 теңге;

20-шы наурыз – «Ораза айт» мерекесі

Қостанай аудандық «Маңдай батыр» мешітінде қасиетті Рамазан айына дайындық және оны ұйымшылдықпен өткізуге байланысты жиын болып өтті. Оған ауылдық мешіттер мен намазханалардың имамдары мен дін қызметкерлері қатысты.

Басқосуда Бас имам Дархан қажы Манарбекұлы сөз алып, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы тарапынан Рамазанға қатысты берілген тапсырмаларды мүлтіксіз орындау, әсіресе қайырымдылық, уағыз-насихат мақсатындағы жұмыстарды барынша жандандыру жайлы тілге тиек етті.

Жиында намазхана қызметкерлері өз ойларын ортаға салып, атқарылар міндеттерді пысықтады.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Қалалық “Жайлаубай ата” мешітінің ұйымдастыруымен жас шәкірттерге он екі айдың сұлтаны Рамазан айының қарсаңында “Қош келдің Рамазан!” атты тақырыпта есте қаларлық шара ұйымдастырылды. Оның барысында дастарқанға тәтті тағамдар қойылды. Сондай-ақ, пайдалы білім сабағы өткізілді.

Осынау басқосуға найб имам Қазбек Көшеров ұйытқы болды. Мұндай өскелең ұрпаққа тәлім-тәрбиелік жағы жоғары кездесулер алдағы уақытта да жалғасын таба бермек.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Қазақстан мұслмандары діни басқармасы Қостанай облысы бойынша өкілдігіне қарасты Уақып қорының ұйымдастыруымен «Ислам және адал қоғам» жылы аясында «Ораза негіздері» тақырыбында оразаға арналған зияткерлік сайысы болып өтті.

Бұл сайысты облыстың Бас имамы Бектұрсын қажы Торғайбайұлы құттықтау сөзімен ашып, барлық қатысушыларға сәттілік тіледі.

Аталмыш сайыстың жоғарғы деңгейде өтуіне қор жетекшісі Ансаған Абдурахман айтарлықтай үлес қосты. Әділқазылардың шешімімен Нұрдәулет Серікұлы бірінші орынға, Азамат Сайымұлы екінші орынға, Серікболсын Әмірбекұлы үшінші орынға ие болды. Демеушілердің қолдауымен жүлдегерлерге Алғыс хаттар мен қаржылай сыйлықтар табыс етілді.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Мұртаза қари Ертайұлының Қостанай облыстық «Аймағанбет қажы Спанұлы» мешітіне ұстаздық қызметке кіріскеніне жылға толған жоқ. Есімі елімізге кеңінен танымал азамат өңірге келгелі бері елордамыз Астанадағы Бас мешітте тәлімгерлік етті.

Ол ҚМДБ жанындағы Республикалық құран жарысынан әділқазылар мүшесі. Жаңа қызметке бекітілгеннен бергі қысқа мерзімде яғни тоғыз айда облыс тарихында тұңғыш рет қари дайындап шығарды. Статистикаға сүйенсек, негізінде оған үш жыл қажет көрінеді.

Оның шәкірті өте зерек қазақ баласы, он бес жасар Ералы Алматұлы Ибраев өзінің ерекше зерделілігінің арқасында Құран-Кәрімнің 30-парасын толық жаттап шықты. Жасөспірім спортқа да өте бейім, еркін күрестен облыс жеңімпазы, Азияның Джиу-джитсуден қола жүлдегері.

Жуырда облыстың Бас имамы Бектұрсын Торғайбайұлы жоғарыда аталған мешітте оның медресені аяқтағанын куәландыратын сертификатты салтанатты түрде табыс етті. Сондай-ақ жамағат атынан «Умраға» жолдама берді. Оған алдағы уақытта сәттілік тіледі.

Шәкірттер арасынан жас қари атанған Ералы Алматұлы алдағы уақытта республикалық деңгейдегі Құранды жатқа оқудан өткізілетін жарыстарға қатысып, өңір намысын қорғайтын болады.

Алдағы уақытта қасиетті Рамазан айларында, тарауық намаздарына шығып, Құран хатым өткізеді.

Осы арада оқырмандар назарына Қостанай ауданындағы Алтынсарин ауылында демеушілердің қолдауымен медресе тұрғызылып жатқанын салғымыз келеді. Келешекте бұл оқу орнында Ералы секілді талай дарынды балалар қари болып шығатынына шүбә келтірмейміз.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Құттықтаймыз!

Жақында біз қуанышты хабар алдық. Республикаға танымал журналист, алқа мүшесі, мешіт жанашыры Заңғар Санай «Қазақтан – Қостанай» телеарнасының директоры болып тағайындалды.

Ол «Құрмет» ордені және республикалық деңгейдегі көптеген мәртебелі марапаттардың иегері. «Қазақ тілі» қоғамының өңірдегі филиалының төрағасы әрі қоғам қайраткері. Мешіттегі діни мерекелердің жоғары деңгейде өтуіне үлесін қосып келе жатқан азамат.

Облыстың Бас имамы Бектұрсын қажы Уәлиев бастаған өңірдегі барша дін қызметкерлері оны шын жүректен құттықтайды. Оған мықты денсаулық, отбасында береке-бірлік, жауапты қызметінде табыс тілейді.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Жақында Қостанай облысының Бас имамы Бектұрсын қажы Уәлиев өңіріміздің Қарасу ауданы мен Арқалық қаласында арнайы іс-сапармен болды. Онда жергілікті жамағатпен кездесіп, халықтың хал-жағдайымен, мешіттің тыныс-тіршілігімен танысты. Алда тұрған міндеттер жайлы тілге тиек етті.

Бектұрсын Торғайбайұлы осы сапар барысында Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының 2026 жылға арналған бағдарлық баяндамасы, биылғы «Ислам және адал қоғам» деп аталатын жыл атауы, жалпы адалдықтың қоғамға тигізер пайдасы жайлы насихат айтты. Жұртшылыққа адалдықтың мәні мен маңызын жете түсіндірді.

Кейін ҚМДБ-ның Төрағасы, Бас мүфтидің бұйрығымен бекітілген жаңа имамдармен таныстырды. Осы арада қызметке кіріскен білікті мамандардың өмір жолдарын қысқаша баяндады.

Бас имам Қарасу аудандық «Көшкінбай Байғабылұлы» мешітінде болғанда осында 1995 жылдан бері имамдық қызметті абыроймен атқарған Халық Абсатаровтың іскерлік қырларына тоқталып, оған шынайы алғысын білдірді.

Сондай-ақ аталмыш жиында жаңадан имамдық қызметке тағайындалған Ринат Естайұлы Керімжанды жергілікті жамағатқа таныстырды. Ол Павлодар өңірінің тумасы. Алматыдағы «Нұр Мүбарак» Египет Ислам мәдениеті университетінің түлегі. Осы кезге дейін Солтүстік Қазақстан облысындағы, «Қызылжар» орталық мешітінде ұстаздық етті.

Содан кейін Бас имам ат басын Арқалық қаласындағы «Мухтасиб Әлмұхаммед» мешітіне бұрды. Мұнда жұма намазын өткізіп, уағыз айтты.

Ол осында ұзақ жылдар бойы адал қызмет атқарып, үлкен беделге ие болған Бақтыбай Нұрхан Асанұлының өз өтініші бойынша қызметінен босатылғанын жеткізді.

Оның орнына бұған дейін Рудный қаласындағы «Нұр» мешітінде наиб имам лауазымын атқарған Балғабай Оразханұлы Шәйкемелов бекітілді. Оның есімі Арқалықтық ағайынға бұрыннан таныс.

Белгілі дін қайраткері Бектұрсын Торғайбайұлы ежелден келе жатқан дәстүріміз бойынша Халық және Нұрхан қажыларға құрмет көрсетіп, жамағат атынан иығына шапан жапты. Жаңа тағайындалған имамдарға жауапты жұмыстарында сәттілік тіледі.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі